Thừa hưởng huyền thoại của một đế quốc nơi mà 'mặt trời không bao giờ lặn', Anh Quốc dường như cố tình không bao giờ nhắc đến diện tích chính xác của mình ! Khi đề cập đến chữ quần Ðảo Anh Cát Lợi (British Isles), người ta cũng mập mờ hiểu rằng đó là một quần đảo nơi hai quốc gia là Vương Quốc Anh (United Kingdom of Great Britain) và Cộng Hòa Ái Nhĩ Lan (Republic of Ireland) cùng ngự trị. Ngay chữ Vương Quốc Anh, một sản phẩm của thời hậu thuộc địa cũng vậy, là một quốc gia bao gồm Anh Quốc (England), Wales, Tô Cách Lan (Scotland), Bắc Ái Nhĩ Lan (Northern Ireland), và rất nhiều những lãnh địa ở hải ngoại như Anguilla, Bermuda, Gibralta, v.v... 

Nhìn chung Vương Quốc Anh đất không rộng, dân không đông, thời tiết thay đổi thất thường, nhưng ngoài quá khứ huy hoàng còn tự hào là nơi xuất phát một ngôn ngữ phổ biến nhất thế giới, là trung tâm điểm quy định giờ giấc cho toàn thế giới, và có một vị Nữ Hoàng làm bá chủ một Khối Thịnh Vượng Chung giàu mạnh nhất thế giới. Ðể giúp quý vị có một khái niệm tổng quát về một vương quốc với nhiều cái nhất trên thế giới này, chúng tôi xin trình bày một bảng biểu so sánh về dân số và diện tích của Vương Quốc Anh với quê hương Việt Nam của chúng ta:

 Nếu so sánh với các nước khác thì Vương Quốc Anh chỉ bằng khoảng 1/2 Pháp, 2/3 Ðức, 1/30 Úc, và xấp xỉ tiểu bang Oregon của Hoa Kỳ ! Hy vọng biểu đồ sau đây có thể giúp quý vị tưởng tượng ra được phần nào tỷ lệ về dân số cũng như diện tích của Anh Quốc so sánh với một số quốc gia:  

Tính đến năm 1994 trước khi chính thức khai trương đường hầm xuyên biển nối liền với nước Pháp thì phương tiện giao thông giữa Vương Quốc Anh với thế giới duy nhất là bằng đường thủy và đường hàng không. Không kể các phi trường quốc tế ở các thành phố lớn như Birmingham, Manchester, v.v... thì riêng thủ đô Luân Ðôn đã có 4 phi trường quốc tế Heathrow, Gatwick, Luton, và Stansted để đưa người dân Anh trong khoảng 1 tiếng đồng hồ là đến thủ đô Ba Lê hoa lệ của Pháp, khoảng hơn 2 tiếng đồng hồ là đến kinh thành muôn thủa Rôma ở Ý Ðại Lợi, và khoảng 5 tiếng đồng hồ là đến thành phố Nữu Ước hay thủ đô Hoa Thịnh Ðốn của Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ. 

Hiện nay, trước cơn cám dỗ của đồng tiền chung Âu Châu, dân Anh đang chia rẽ nhau về ý kiến xem có nên gia nhập thị trường chung Âu Châu hay không. Hai chính đảng Lao Ðộng (Labour) do Thủ Tướng Tony Blair đứng đầu và Bảo Thủ (Conservative hay thường gọi là Tory) do William Hague là chủ tịch đang tranh cãi kịch liệt về vấn đề này. Cả trong nội bộ hai đảng lẫn dân chúng đều chưa biết phải quyết định như thế nào. Chắc đại thi hào Shakespear có sống lại cũng phải tự hỏi: To join or not to join. That is the question !  

Thực ra có lẽ không phải bây giờ Vương Quốc Anh mới phân vân trước vấn nạn có nên mãi mãi là một hòn đảo hay không. Ngay từ thời xưa các vua chúa ở Anh Quốc đã tìm cách nối liền với lục địa qua các cuộc hôn nhân, xâm chiếm đất đai, và làm bá chủ đại dương. Chuyện tưởng như đùa nhưng sự thực là chỉ vài thế kỷ trước đây, một phần lớn lãnh thổ nước Pháp, trong đó có vùng thánh địa Lộ Ðức và cảng Calais phồn thịnh, thuộc dưới quyền kiểm soát của Anh Quốc ! Và ngay cả khi đã lìa trần Ðô Ðốc Hải Quân độc nhãn độc thủ Horatio Nelson, người đã từng chỉ huy hạm đội của Anh Quốc đánh tan các hạm đội của Ðan Mạch và Liên minh Pháp & Tây Ban Nha, cũng muốn bức tượng của mình đứng ở quảng trường Trafalgar nhìn thấy được biển cả nơi các con tàu của Anh Quốc đã từng làm mưa làm gió. 

Về mặt tôn giáo Anh Quốc cũng ngập ngừng không biết có nên hiệp thông với lục địa Âu Châu hay không. Hoàng Ðế John đã từng một lần đưa Anh Quốc vào 'vạ tuyệt thông' với Hội Thánh Công Giáo. Rồi vua Henry VIII viện lý do không có con trai nối dõi tông đường đã chính thức tách lìa với Giáo Hội hoàn vũ. Ngày nay với hàng mấy chục triệu tín đồ, Anh Giáo chỉ còn chưa được một triệu người lui tới nhà thờ ngày Chúa Nhật. Do đó, việc bán hàng ngàn nhà thờ để làm thư viện, nhà ở, v.v... là chuyện tất yếu. Tuy vậy, khối Anh Giáo hiện nay cũng quy tụ được khoảng 80 triệu tín hữu ở rải rác khắp các thuộc địa cũ của Anh. Và như để tiếp nối di sản của vị giáo chủ đầu tiên của mình, các công nghị Anh Giáo ở khắp nơi đã quyết định phong chức linh mục và giám mục cho nữ giới, và nay mai sẽ chính thức cho tái hôn những người li dị, khiến hố ngăn cách với Giáo Hội tông truyền càng ngày càng sâu thêm. 

Cũng không hiểu do sương mù che phủ hay sao đó khiến người Anh bị mang tiếng là 'phớt tỉnh Ăng Lê' ! Tuy thế, khó lòng ai chê được người Anh trong các lãnh vực giao tế, dù rất 'reserved', người Anh cũng nổi tiếng với tính lịch thiệp, phong nhã hay được gọi là 'gentleman'. Người Anh cũng tự hào là cha đẻ của nhiều môn thể thao đồng đội phổ biến như túc cầu hay các tổ chức dã ngoại quốc tế như Hướng Ðạo. Như thế, không nói chuyện ồn ào, khoa chân múa tay trên xe lửa, đâu có nghĩa là không hò hét trên sân cỏ, đôi khi đến mức quá độ như các hooligans, phải không quý vị ? 

Tất nhiên, còn nhiều chuyện để nói về xứ sở sương mù Anh Cát Lợi, nhưng trăm nghe không bằng mắt thấy, xin mời quý vị vui lòng đón phà, lên tàu lửa, hay 'đằng vân' đến đây để chiêm ngưỡng vinh quang của Nữ Hoàng Anh Quốc. Trung Tâm Mục Vụ Công Giáo tại Luân Ðôn và Birmingham rất hân hạnh được tiếp đón quý khách.

Lm John Nguyễn Minh Hòan